Nje studim etnografik mbi krimin e mbi bashkefajsine mes legaitetit e ilegalitetit, treguar nepermjet zerave te protagonisteve. Nje bote hijesh qe flet shume per natyren e prirjet e shoqerise sone.
Ky volum themelor nis nje udhetim te gjate etnografik ne bodrumet e nje qyteti bregdetar ne Italine veriore. Duke ndjekur tregimet e hajduteve, shfrytezuesve te prostitutave, shperndaresve te droges, sherbetoreve emigrante e drejtuesve te basteve klandestine, neper rrugicat e lagjet, baret, shtepite publike te Xhenoves, ky studim kerkon qe te hedhi drite mbi nje “zone te gjere gri” qe shtrihet ne dy qytete: nga njera ane ai i dukshmi, i osesionuar nga degradimi, ne nje mobilizim te perheshem kunder “invazionit” ekstrakomunitar, te shqetesuar per t’u organizuar ne komitete spontane, e nga ana tjeter ajo ai i fshehur, popullsia e personazheve qe jetojne, perpiqen per mbijetese, e shpesh ne kushtet e nje varferie ekstreme: “qyteti i ligjshem shqipton fjale frike ose dyshime lidhur me ilegalitetin, por i drejtohet kesaj te fundit per nje numer te madh sherbimesh: duke filluar qe nga punet shtepiake, punet ne te zeze neper kantiere, ne kerkesen per tipe te ndryshme te prostitucionit e te shperndarjes se stupefacenteve, lojerat e fatit ose kredi ilegale”. (Alessandro De Giorgi, Il manifesto, 21 shteotr 2003)
Ne kapitullin “sherbetore dhe padrone” gjen hapsire nje studim per forma te ndryshme te skllaverise te punes se emigranteve, ku nenshtrimi “nuk eshte domosdoshmerisht efekt i keqdashjes se individeve, perkundrazi nje rezultat final i nje kushti te perjashtimit te cilit i drejtohen interesat ekonomike, perkufizimet juridike e praktikat institucionale” (p.175)
Pyetje: Ne realitetin qe keni fotografuar krijimi i devijimit hyn ne raport me migracionin. Si zhvillohet raporti mes irregolaritetit, migracionit dhe ilegalitetit?
Pergjigje: Une jam i bindur, e ne liber perpiqem qe ta demostroj, qe situata e te huajit nuk eshte gje tjeter veçse nje avantazh ekstrem i nje kushti qe mund te shtrihet ne nje kuote te gjere edhe tek popullsia lokale. Ekziston patjeter nje ndarje mes asaj qe e quajme “linja me ngjyre”, por qe e dime qe kjo nuk eshte e percaktuar ne terma biologjike. Nuk gjendemi ne nje bote qe ndan njerezit ne çelsa biologjike, por ne nje bote ne te cilen kush eshte i bardhe sot, neser mund te behet i zi. Raporti mes irregolaritetit dhe klandestinitetit ose mes migrantit dhe kushtit kompleksiv te irregolaritetit, me duket ne nje menyre i natyrshem. Ajo qe me duket qe del eshte qe te flasesh per kushtin e ilegalitetit nuk duhet te nisemi nga praktika ilegale, por nga kushti i punes. Pra, duhet te konsiderojme diten e punes ashtu siç eshte realisht: ekstremisht komplekse dhe e artikulluar, e ku mundesite e te ardhurave jane legale, gjysem legale dhe ilegale. Ekzistojne kuota popullsie, kryesisht e huaj, qe kaperxejne kete linje jo te ngurte. Nuk ekziston asnje barriere e ngurte mes punes dhe irregolaritetit. Studimi empirik demostron plotesisht te kunderten. Nder te tjera nuk mund te flitet absolutisht per profesionalizim ose specializim te aktivitetit ilegal.
P: Cilat jane diferencat qe hasen mes shfrytezimit te forces se punes emigrante te epokes moderne e po te njejtit fenomen te viteve 900?
P: Nga kendveshtimi i pasojave mbi individet nuk ekziston thuajse asnje diference, ndersa diferenca themelore ka te bej me dy aspekte. Para se gjithash kushtet e emigrantit te viteve 900 e pas luftes ishin te adresuara ne pune neper fabrika, gje qe çonte ne futjen ne nje bote qe ka pare faza historike dhe kryengritje, vjeshten e nxehte te viteve ?60 qe lind kryesisht ne figuren e punetorit emigrant.
P: Cili eshte roli aktual i ligjit mbi emigracionin ne skenarin qe keni pershkruar?
P: Ligji Bossi Fini perqendron plotesisht kushtin e emigrantit te epokes se ekonomise se globalizuar: ose emigranti eshte i lidhur me punen e prodhon te ardhura ose ndryshe jo. Ne termat marksiste mund te themi qe emigranti vendoset si nje kapital i variueshem, ne momentin ne te cilin pushon se qeni si i tille ktheht ne nje te debueshem. E ne fakt, re rast se shikojme realitetin, emigranti eshte “i mbrojtur” nga nje vend pune ne te cilin kalon diten e punes. E ne fakt ne rast se ai punon 13-14 ore ne dite ne te njejtin vend, do te thote qe nuk mund te shkoj per gjah, pasi kontrolli kunder klandestinitetit nuk ndodh ne vendin e punes por ndodh ne rruge. Ne menyre paradoksale, me mbarimin e dites se punes perpiqet qe te mbrohet qe t’ju shmangur debimit. Ky aspekt, pa tjeter qe nuk eshte shkruar ne ligj, por qe ne fakt ky eshte mekanizmi qe ligji i ri favorizon.
